Afrikaanse kunst - Stenen Beelden, tuinbeelden: Steensoorten

Zelf met deze steen aan de slag???
Kom ook eens naar onze workshop beeldhouwen in steen.

Tsveru maakte deze opnames in het kunstenaars dorp Tengenenge. Bij / in het dorp Tengenenge bevindt zich de mijn voor zwarte serpentijn die de kunstenaars uit het dorp Tengenenge veel gebruiken om uw tuinbeeld van steen te maken. 
Tsveru had nog nooit een videcamera in zijn handen gehad.






Het in bijna onbeperkte mate voorkomen van ruw materiaal is van doorslaggevend belang geweest voor de ontwikkeling van de beeldhouwkunst in Zimbabwe.
De "Great Dyke" die Zimbabwe van het noordoosten tot het zuidwesten bijna geheel doorsnijdt herbergt naast de meeste bodemschatten van het land ook de steensoorten waar de beeldhouwers de voorkeur aan geven.
De meest geliefde steensoort bij de bekende beeldhouwers is Serpentijn. Deze steensoort is ongeveer 2,6 miljard jaar oud en komt in grote hoeveelheden voor in heel Zimbabwe. Serpentijn onderscheidt zich door zijn fijne structuur en weinig scheuren. Door het geoxideerde ertshoudende gesteente heeft serpentijn een rood-bruine oppervlakte kleur.

De kleurschakering heeft een bereik van zwart tot groen, van rood over oranje naar violet. Het kleurverschil wordt veroorzaakt door de samenstelling van de mineralen en is van plaats tot plaats verschillend. In het noorden van Zimbabwe worden de groene, bruine en zwarte schakeringen gewonnen. Groene en bruine serpentijn is tamelijk zacht en goed te bewerken naarmate de kleur donkerder wordt neemt ook de hardheid toe.
Zwarte serpentijn is zeer donker groen en middelmatig hard, als het beeld klaar is, is de kleur bijna zwart.
Fruitserpentijn is eigenlijk meer een verzamelnaam. Men kan de steen niet goed plaatsen onder een andere soortnaam. Meestal is hij zachter dan de andere stenen maar we zijn ook wel harde zwarte fruitserpentijn tegengekomen met zeer veel ijzererts erin.
In o.a. Guruve vindt men Springsteen, een bijzonder harde serpentijn met een intensieve zwarte kleur, deze soort is zonder problemen buiten te plaatsen.
Opaalsteen is een helgroene serpentijnsoort uit de omgeving van Chiweshe en is redelijk hard.  Hij is vanwege zijn tekening en sterkte zeer geliefd, onder zijn doorzichtige oppervlak bevindt zich vaak een rood, oranje of blauw geaderde tekening. 
Fruitserpentijn van de steengroeven van Kwekwe is vaak heel bijzonder. Het is zeer kleurrijk en heeft een bijzondere tekening die doet denken aan de binnenkant van fruit zoals passievruchten.
De zeer zelden voorkomende golden Serpentijn heeft een ongewoon diepe zwarte kleuring, die vaak door fel gekleurde aderen doortrokken is. Sipolilo steen wordt bij Guruve gevonden en is een harde en uiterst zwaar te bewerken steensoort. De uiterst zelden voorkomende varensteen, is een fel oranje gekleurde serpentijnsoort met ingesloten varenfossielen.
Verdiet is een halfedelsteen, die praktisch alleen in Zimbabwe voorkomt. Zijn in het oog springende kenmerken zijn de hardheid en kleuring. De groene glans waaraan de steen zijn naam ontleent wordt door het aanwezige chroomgehalte veroorzaakt. Is dit chroomgehalte niet aanwezig dan spreekt men van golden verdiet, dat glanzend goudbruin, zachter en zeldzamer dan het normale verdiet is.
Tenslotte heb je nog luipaardsteen, deze wordt in de Nyanga regio gewonnen. Zij naam ontleent hij aan zijn geel / zwart gestippelde uiterlijk.

Samengevat:

Hardste steensoorten en dus het meest geschikt als tuinbeeld

Springsteen   - marmerachtig zwart
Verdiet - halfedelsteen groene glans door het aanwezige chroom
Luipaard - lichtgeel / groen met vaak grove donkere vlekken
Sipolilo - oranje / geel
Chiweshe  - donkergroene serpentijnsoort
Wit opaal(sapolite) - zeer zware steen, komt niet vaak voor

Middelhard het tuinbeeld kan zomers zonder probleem buiten staan, of het ’s winters naar buiten moet hangt af van de kwaliteit van de betreffende steensoort en het uiterlijk. Opaal kan meestal zonder problemen buiten blijven bijvoorbeeld. Maar er zijn zachtere soorten opaal die beter beschermt kunnen worden. De natuur kent / maakt vele nuances........

Opaal - komt voor in lichte en iets donkere groentinten
Kobalt - meestal rood / paars / aubergine achtig met licht groene stukken
Zwart serpentijn - donkergroen tot zwart

Zacht het tuinbeeld mag buiten maar wees voorzichtig, ook bij verplaatsen – ’s winters binnen is beter! En toch staan ze bij ons altijd buiten en levert dit - tot nu toe - geen enkel probleem op!

Rapoko, Steatite - soort zeepsteen in vele kleurschakeringen te vinden
Groen serpentijn, Bruin serpentijn

In het algemeen kan voor de tuinbeelden worden gesteld:
des te donkerder de steen des te harder hij is.
Bruine stukken van beelden ( ook bij opaal of springsteen) zijn zachter dus vorstgevoeliger. Dit betekent niet dat het gehele beeld dan "in tweeen" zal gaan maar eerder dat er een stukje vanaf kan breken wat simpel te repareren is.

Veel is afhankelijk waar het tuinbeeld staat. Ook in het oosten van het land waar het behoorlijk kan vriezen horen wij regelmatig dat mensen ook de zachte steensoort zonder enig probleem buiten in de tuin laten staan. Ook in onze exposities staan de tuinbeelden, ongeacht de soort, altijd buiten. Tot nu toe is slechts aan een enkel exemplaar een lichte vorstschade geconstateerd.

kijkt u ook eens bij onze tuindecoratie van ijzeren vogels herten zwijnen etc

of bezoek onze workshops beeldhouwen in steen